Hoe kijken we naar modellen?

Eén van de vooronderstellingen uit NLP (Neuro-Linguistisch programmeren) gaat als volgt: "The map is not the territory". Wij gaan er dus vanuit dat een landkaart niet hetzelfde is als het terrein. Een landkaart is een weergave, abstractie of model van een stukje wereld.

Annick heeft koorts. Haar moeder legt uit dat kleine, onzichtbare diertjes haar ziek hebben gemaakt. "Ik geloof je wel," zegt Annick, "maar kunnen we die diertjes écht niet zien?"

De moeder van het meisje denkt even na en antwoordt:
"We kunnen die wél zien, als we door een vergrootglas kijken!"

Een paar dagen later komt de moeder aanzetten met een microscoop. Samen kijken ze door het objectief naar een druppel bloed.

"Zie je al wat in het bloed?", vraagt Annick's moeder.

"Ik zie de druppel, maar geen diertjes", antwoordt Annick ongeduldig.

De moeder draait een ander objectief voor de lens. "Zie je nu al wat?"

"Ik zie ronde vormen!"

Opnieuw draait ze een ander objectief voor de lens. "En nu?"

"Nu zie ik kringetjes die bewegen!", roept Annick enthousiast. "Zie ik nu de diertjes die mij ziek maken?"

"Ja," zegt moeder, "en nog véél meer!"...

Modellen werken als de objectieven van een microscoop. Ze brengen dingen in beeld waarvan we wel kunnen vermoeden dat ze er zijn, maar die we niet zomaar kunnen zien. Modellen helpen dus om onze kijk te verduidelijken.

Elk model geeft daarbij andere inzichten mee. Zo gebruiken we de MBTI (Myers-Briggs Type Indicator) om interpersoonlijke relaties te begrijpen. Het zou echter fout zijn te stellen dat enkel de MBTI een juiste persoonlijkheidstypologie oplevert. Vergelijkbare modellen, zoals Eneagram en Insights, kunnen onze inzichten verder verruimen.

In marketing, sales, communicatie, human resources, organisatie-ontwikkeling en tal van andere managementdomeinen worden modellen toegepast. Onthoud daarbij dat elk model een abstractie is én blijft. We gebruiken dus best meerdere modellen om bepaalde situaties beter te begrijpen. Omdat we de vraagstukken en uitdagingen vanuit verschillende hoeken bekijken kunnen we een nauwkeuriger inschatting maken van de te volgen strategie.

• Contacteer Stephan Vanhaverbeke